Kamis, 16 Juni 2016

MEMBRU PARLAMENTU FOINSA’E NIAN, REKURSU BA FUTURU TIMOR-LESTE


Programa Parlamentu Foinsa’e Nian [PFN], komitmentu estadu Timor-Leste, liu husi SEJD ba dezenvolve no kapasita foinsa’e sira, sai maduru, bele moris iha sosiedade no sai lider iha futuru.

Rezolusaun Nu. 23/18 Novembru 2009, kria Parlamentu Foinsa’e Nian [PFN], hanesan fatin aprende demokrasia no kultura debate ba foinsa’e sira, hodi prepara futuru lider kualidade iha Timor-Leste.

Parlamentu Foinsa’e Nian [PFN] hanesan forum aprendisajem no exersisiu ba dezenvolve, sensibilizasaun sosial ba foinsa’e sira, liu husi formasaun ba moris iha sosiedade no iha vida publika. 

Loron 15 fulan Juñu 2016, Sekretaria Estadu ba Juventude no Desportu [SEJD] hamutuk ho Konsellu Nasional Juventude Timor-Leste [CNJTL], liu husi Ekipa Orientadora ba selesaun no eleisaun PFN 2016-2018 realiza workshop municipal ba estabelese ekipa servisu Postu Administrativus no Sukus iha Municipio Baucau.

Sesaun makloken atividade ne’e nian, Administrador Municipiu Baucau afirma katak, lider mak ema ne’ebé brani hasoru dezafiu, la hakiduk hasoru problema, ema ne’ebé hatene resolve problema.

“Parlamentu Foinsa’e Nian, ne’e fatin ba forma futuru lideransa. Lider tenki brani, lori solusaun la’os lori problema. Ita Baucau Terceira lugar Municipio mais populasaun iha Timor-Leste, tamba ne’e, ita hotu tenki book an hodi halo mudansa ba ita nia rai ida ne’e”, dehan Administrador Municipio Baucau.

Lider local ne’e mos sublina katak, Membru parlamentu Foinsa'e sira aprende buat barak, husu ba autoriedade lokal, postu administrativu nian no lideres komunitaria sira, atu inklina sira iha diskusaun atividade, planu asaun Suku no Postu nian.

Administrador mos akresenta, Muncipio Baucau tenki garantia prosesu selesaun no eleisaun PFN nian husi Suku mai to’o iha Postu Administrativu la’o ho susesu, efetivu no efisiente. Garantia kualidade reprezentasaun iha Suku hodi bele kompete iha Postu. Nune’e bele lori problemas, aspirasaun Jovens nian, iha Suku, Postu no Municipio ba debate iha Nasional.

Iha atividade ne’e, ekipa organizador no fasilitador esforsu, elabora kalendariu ba selesaun no eleisaun PFN 2016-2018 kada suku no Postu Administrativu iha Municipio Baucau.

BUIMUK nota katak, iha sesaun diskusaun nian, relasiona ho mekanismu selesaun no eleisaun iha Suku no Postu, hamosu ambiente diskusaun kona-ba partisipasaun Foinsa’e nian iha prosesu rejistrasaun.

Koordenador Juventude Postu Administrativu Quelecai afirma, iha tinan kotuk prosesu kampanha no eleisaun akontese iha nivel Postu, maibe reprezentante husi suku sira barak la marka prezensa. Iha periodu ida ne’e, kampanha no eleisaun iha kedas nivel suku, ne’e partisipasaun bele iha bele mos laiha.

Tuir Xefe ekipa orientadora, Firminio Dias Quintas Soares, objetivu husi mekanismu hirak ne’e mak atu fo fatin ka oportunidade ba foinsa’e sira hotu, hodi partisipa iha atividade formal no naun formal, ba formasaun iha vida publika. 

Tamba ne’e presija kooperasaun etre partes, esforsu no servisu maka’as hodi atimji meta ka rejultadu ne’e ita hotu hakarak.

Partisipantes sira konsege finaliza kalenadiriu atividade selesaun no eleisaun PFN 2016-2018 iha Suku no Postu inklui estabelese ekipa servisu suku no postu iha Municipio Baucau.

Iha atividade ne’e mos, Ekipa Organizadora no Ekipa Orientadora nasional, sosializa formatu relaotriu narativu no finansas ba ekipa servisu Suku no Postu atu garantia akuntabilidade, transparansia iha exekusaun orsamentu refere. 

Atividade ne’e taka ho entrega material eskritoriu no orsamentu ba ekipa organizador, rekrutamentu membru PFN 3a lejislatura iha Suku no Postu.
Orsamentu ba atividade selesaun no eleisaun iha nivel suku ho montante $ 245.00 no ba Postu Administrativu montante $ 450.00.

Atividade workshop Municipal ba estabelese ekipa servisu suku no postu administrativu iha Municipio Baucau, realiza iha Uma Dame, Baucau-Vila. 

Partisipa husi Autoriedade Municipiu, Postu no Lideransa Komunitaria, estudantes, Konsellu Juventude Suku, Postu no Municipiu, Alumni parlamentu Foinsa’e Timor-Leste Municipio Baucau, inklui Ekipa Oreintadora Nasional ba atividade selesaun no eleisaun PFN 2016-2018.   
Martinho Moniz Buimuk.blogspot.com

Konteudu Sira

THE MEMORY'S OF "LEKI CALAU"

Agapito Amaral “Leki Calau” moris iha Matai, Loron 15 fulan Jullu 1945, Oan husi Aman Vidal Calau Berec ( falecido ) nu’udar liurai Sua...